50 LAT NA PIASTOWSKIEJ 1

LISTY DO ERIS

2011-10-09T05:38:00.000-07:00

POCHWAŁA URODZIN

2011-03-17T14:00:00.000-07:00

Przyjaciele Piastowskiej 1 i Hansa Bellmera ślemy Wam nieco opóźnione pochwały z okazji urodzin, które jak pamiętamy przypadają na 13 marca. Mieliśmy nadzieję spotkać się z Wami, jak co rok o tym czasie, jednak zdrowotne niedomagania uniemożliwily nam spotkanie. Pracujemy nad nowymi projektami, które zostaną przedstawione niebawem, m in. projekt seminariów prowadzonych przez Andrzeja Urbanowicza.

Z żalem chcemy odnotować śmierć Antoniego Halora, 10 lutego w szpitalu w Ochojcu. Antoni jeden z pięciu autorów Czarnych Kart Kręgu Oneiron, malarz, reżyser, pisarz rozkochany w Śląsku i jemu poświęcający całą uwagę, odszedł od nas. Miesiąc wcześniej odeszla Hania Keyha, żona Zygmunta Lisa. Oboje byli mocno zaprzyjaźnieni z Piastowską od lat. Hania jeszcze do niedawna uczestniczyła w różnych spotkaniach i ewentach. Wyróżniała się zdecydowanym zabieraniem głosu, przedstawiała nam swoje wizje rozumienia sensu sztuk wizualnych. Z początkiem lutego zmarł też O. Jan Bereza, benedyktyn próbujący elementy Zen przyswajać Chrześcijaństwu. Jego pierwsze kontakty Zen to Piastowska, o czym często przypominał. 21 lutego odszedł również Jerzy Nowosielski, postać wyjątkowa, którego wystawa miała miejsce w galerii Katowice w 1968 roku.

A pozatym, wydaje się nam, że nadszedł już czas aby rozmawiać o Klubie Przyjaciół Lalki. Lalka i maska jest dzisiaj wielkim trendem kulturowym o tendencji wznoszącej się. Polska jak do tej pory w niewielkim stopniu zainteresowana jest lalką lecz to powoli się zmienia. Chętnie przyłożymy nasze dłonie do tych zmian. Zapraszamy na forum fascynatów lalki, twórców lalek, kolekcjonerów, miłośników ale także tych którzy chcieliby poszerzać swoją wiedzę o lalce, która bywa dla nas źrodłem tysięcznych zaczarowań.
Zainteresowanych prosimy o kontakt z nami.

Ucałowania i pochwały

KOITSUKIHIME
Materiały pozyskane dzięki uprzejmości Marka Zielińskiego

JESTEM ENERGIĄ

2011-01-26T14:08:00.000-08:00

Jestem energią - był to cykl trzech całodniowych warsztatów które odbyły się 29.10.2010 - 31.10.2010
Miejscem projektu była Pracownia Piastowska 1 oraz sala BWA Katowice.
Założeniem zajęć było nawiązanie kontaktu z tkwiącymi w nas energiami i emocjami poprzez indywidualne działania artystyczne, w tym przypadku odbywające się w sytuacji zespołowej.

JESTEM ENERGIĄ from Towarzystwo Bellmer on Vimeo.

TAROT

2010-12-25T19:11:00.000-08:00

20 grudnia 2010 o 16.00 w Pracowni na Piastowskiej rozpoczęło się seminarium organizowane przez Towarzystwo Bellmer na zamówienie Koła Naukowego Historii Sztuki przy Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W spotkaniu wzięło udział ponad 30 osób(również z innych Wydziałów)oraz opiekun naukowy koła, Pani dr.Irma Kozina. Andrzej Urbanowicz przedstawił podstawowe dane wiążące się z zagadkowym pomnikiem kultury, jakim jest od ponad sześciu wieków talia kart Tarota. Nie wnikając w aspekty wróżebne, przedstawił Tarot jako dzieło w procesie, produkt różnych heterodoksyjnych tradycji ezoterycznych, zdystansowanych wobec oficjalnych wykładni sensów. Dr.Kozina zadała pytanie o początki osobistego zainteresowania Tarotem, ale to już temat na osobne seminarium, ponieważ sięga on lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, łączy się z podziemiem okultystycznym w PRL-u, także z książką Wiedza Tajemna, wydaną w latach dwudziestych. Pewnie też nie przypadkiem pierwsza polska wersja Tarotu Marsylskiego ukazała się w Katowicach(na Piastowskiej)z początkiem lat siedemdziesiątych.
W roku 2011 Towarzystwo Bellmer zamierza organizować podobne seminaria dotyczące ciekawych i niezwykłych aspektów kultury i sztuki. Prowadzone będą przez Andrzeja Urbanowicza i zapraszanych przez niego gości. Zainteresowanych prosimy o kontakt z Towarzystwem Bellmer.

KATOWICE HANSA BELLMERA.

2010-12-25T15:26:00.000-08:00

W Pracowni na Piastowskiej oraz w wybranych lokacjach Katowic, w dniach 16, 18 i 19 grudnia 2010 miał miejsce zorganizowany przez Towarzystwo Bellmer warsztat fotograficzno filmowy KATOWICE HANSA BELLMERA w ramach Warsztatów Animatorów Kultury "Inne Światy".
Celem tego warsztatu(jak i planowanych następnych)było poszukiwanie relacji pomiędzy Katowicami dzisiaj a Katowicami z przed wieku. Odniesieniem jest dla nas Hans Bellmer a to oznacza, że interesuje nas szczególnie okres 1902-1922, kiedy to artysta tu przebywał. Katowice Hansa Bellmera, to Katowice z przed stulecia. Takie Katowice możemy odkryć tylko we własnej wyobraźni. Nic już nie wróci tego czasu, atmosfery bogatych, nowobogackich Katowic, szumu wytwornych kawiarń i blasku niegdysiejszych sklepów czy hoteli. Jest jednak sfera, która w jakiejś mierze jest wspólna, dla Bellmera i dla nas. To architektura i układ ulic, przynajmniej w starej części miasta. To nie zmieniło się zasadniczo, owszem zostało tu i ówdzie paskudnie oszpecone ale to już całkiem inna dyskusja.
Hans Bellmer to ikona Katowic. Trudno ukryć rosnące znaczenie artysty. Dlatego ciekawi nas możliwość, że stąpamy tymi samymi ulicami, obok tych samych budowli, co on. Tej idei poświęcona jest seria warsztatów. Katowice Hansa Bellmera w pewnym stopniu określa trójkąt, jaki wyznaczają jego katowickie adresy, mianowicie dawna August Schneiderstrasse 10, dzisiaj Mickiewicza, Rathausstrasse 6, obecnie Teatralna oraz Beatestrasse 47, czyli ulica Kościuszki. Wewnątrz lub wokół tego obszaru odnajdujemy główne ulice, liceum Mickiewicza do którego uczęszczał, teatr, stary dworzec, Rialto i setki, pięknych, wyjątkowych kamienic.
Podczas zajęć warsztatowych w których brało udział osiem osób(prócz organizatorów i prowadzących)pierwszego dnia wysłuchano komentarzy o mieście wygłoszonych przez znawcę Katowic Henryka Wańka, który wspomniał również o miejscach związanych z Bellmerem. W następnym dniu warsztatu uczestnicy zaopatrzeni w aparaty fotograficzne i kamery ruszyli w miasto tropiąc ślady artysty. Po powrocie na Piastowską z nieprzyjaznej tego dnia aury, wzięli udział w sesji fotograficznej - performensie nawiązującym do sztuki Hansa Bellmera. Diana Lelonek poddała się aranżacji Piotra Węgrzyńskiego. Prace powstałe w tej sesji stają się kontrapunktem do powstałych wcześniej fotografii miasta.
Niedziela, ostatni dzień warsztatu, poświęcona była od wczesnych godzin przedpołudniowych do późnego wieczora montażowi materiałów zrealizowanych wcześniej. Przeglądanie i omawianie prac, wybór najlepszych ujęć, dyskusje nad kształtem i charakterem.
Materiały z tego nadzwyczaj udanego warsztatu, prowadzonego przez Marcina Dosia, będą dostępne w najbliższym czasie. Osoby zainteresowane tego rodzaju działaniami jak opisane wyżej, proszone są o kontakt z Towarzystwem Bellmer

KATOWICE HANSA BELLMERA from Towarzystwo Bellmer on Vimeo.

I GALERIA ZDJĘĆ

II GALERIA ZDJĘĆ

3.12.2010/SUKA OFF/PIASTOWSKA 1

2010-12-25T11:41:00.001-08:00

W piątek 3 grudnia późną porą ponad trzydzieści osób oglądało działania Sylwii i Piotra znanych jako Suka Off. Znanych i nieznanych. Bardziej znanych w świecie niż w mieście w którym mieszkają. Polska zresztą wydaje się słabo interesować się ruchem body artu, którego mitycznym ojcem założycielem-tak to trzeba określić-był Hans Bellmer. Bellmer, owszem, jest już trochę zauważany, głównie za sprawą wystaw organizowanych przez Marka Zielińskiego. Oglądaliśmy niedawno na Śląsku japońskie tropy katowickiego artysty, lecz gdy rzucimy okiem na współczesną scenę krajową, wydaje się, że nikt z tutejszych nie jest zainteresowany takim dyskursem. Nikt prócz Suki Off. To pewnie jeden ze zbiegów okoliczności, tak lubianych przez Bellmera, że wyzwania te podejmują artyści z Katowic.

SIMON YOTSUYA I PRZYJACIELE, CZYLI BELLMER W JAPONII

2010-10-04T14:18:00.001-07:00

PIASTOWSKA1-PÓŁWIECZE/OBCHODY W KINOTEATRZE RIALTO 30.04.2010 KATOWICE

2010-06-04T12:46:00.000-07:00

30 kwietnia 2010 I.K.Ars. Cameralis zaprezentowała zdarzenie artystyczne PIASTOWSKA 1/PÓŁWIECZE. Spotkanie w Katowickim Kinoteatrze Rialto rozpoczęlo się od powitania licznie zebranych gości przez dyrektora Marka Zielińskiego, który odczytał list gratulacyjny Marszałka Województwa Śląskiego Pana Bogusława Śmigielskiego. Podobne gratulacje i list Prezydenta Miasta przedstawiła Naczelnik Wydziału Kultury Pani Edyta Sytniewska. Andrzej Urbanowicz w imieniu Jubilatki również powital przybyłych, podziękował za gesty sympatii i uznania i przedstawił stworzony przez Towarzystwo Bellmer program edukacyjny INNE ŚWIATY Warsztaty Animatorów Kultury nawiązujący do Półwiecza Piastowskiej 1.
Po projekcji filmu Macieja Muzyczuka Piastowska 1 miał miejsce panel przyjaciół pracowni. Moderatorem był prof. Tadeusz Sławek a udział wzięli: Jerzy Ilg, Łukasz Kałębasiak, Krzysztof Lewandowski, Dariusz Misiuna.
Wydarzeniem wieczoru był koncert Antoniego”Ziuta”Gralaka, połączony z inspirowaną obrazami Andrzeja Urbanowicza, projekcją multimedialną autorstwa Doroty Jabłońskiej.
After odbyło się oczywiście na Piastowkiej.

Wspomnijmy jeszcze że zaproszenie i plakacik zdarzenia zaprojektowała Kasia Bochenek, której przesyłamy całuski.

ZAPRASZAMY DO OBEJŻENIA(OBEJRZENIA) ZDJĘĆ AUTORSTWA LEONARDA STANKIEWICZA I LOOKSUSA

http://picasaweb.google.pl/M.S.Borowska/OBCHODYPOWIECZAPIASTOWSKIEJ1#

http://picasaweb.google.pl/M.S.Borowska/108ROCZNICAURODZINHANSABELLMERA13032010IOBCHODYPOWIECZAPIASTOWSKIEJ130042010?authkey=Gv1sRgCOXOoqfQ-fHFFg#

KALENDARIUM.

2010-02-18T09:40:00.000-08:00

Fotofrafie odnoszą się do daty Wieczór,10 października 1969. Na pierwszej widoczna Anna Keyha, na środkowej Zofia Rydet i Zdzisław Stanek.

WIECZÓR,10 PAŹDZIERNIKA 1969.Trzeci pokaz odbył się w prywatnej przestrzeni Urbanowiczów i uczestniczyły w nim wyłącznie osoby zaproszone, Prócz pięciu autorów ENCYKLOPEDII byli obecni: Wojciech Klucznik, Tadeusz Figiela, Jerzy Ilg, Anna Keyha, Zdzisław Stanek, Jerzy Ludwiński,Zbigniew Makarewicz, Stefan Morawski, Wojciech Skrodzki, Jerzy Lewczyński, Aleksander Wojciechowski, Zofia Rydet, Andrzej Kostołowski, Jan Karwot, Zygmunt Lis, Norbert Witek, Mariusz Tchorek, Stanisław Fijałkowski, i również inne osoby.
Misteryjny pokaz przygotowali Waniek i Urbanowicz. Czarne karty były "dziko" eksponowane na strychu pośród rozmaitych przedmiotów i sprzętów pogrupowanych w przygodne ołtarzyki. Z głośników wydobywały się niezsynchronizowane dźwięki, światło wielu świec. Kiedy zaproszeni zeszli się Andrzej z Henrykiem mimochodem zaczęli rozbierać przygodne instalacje i przenosić przedmioty w centralne miejsce. Nakłaniali do tego obecnych i niektórzy zechcieli im pomagać. Po pewnym czasie zagracony strych został ogołocony.Pozostały tylko karty a wszystkie przedmioty i świece znalazły się wokół wielkiego płótna z wyobrażeniem Hermafrodyty. Bez szczególnego wysiłku powstał rozświetlony ołtarz. Jako akcent finalny rozwinięto na nim zwój z napisem wykonanym przez Henryka "O szlachetny kochaj kochających!TAK". Obecni byli zachęcani do złożenia podpisu pędzlem i tuszem.
Czarne karty i szczególny nastrój tego wieczoru emanowały świętością, choć nie było to sakrum powszechnie znane. Istnieje skłonność do poruszania się utartymi ścieżkami i niektórzy z uczestników jak Aleksander Wojciechowski określił zdarzenie jako "czarną mszę". Być może ta "msza" była czarna, ale nie miała nic wspólnego z tym, co przyjęto określać tym mianem i pozbawiona była kontekstów erotycznych".

KALENDARIUM CIĄG DALSZY

2010-01-20T14:57:00.000-08:00

MARZEC 1969. ENCYKLOPEDIA. W następstwie zadań zaproponowanych w końcu 1968 roku przez Urszulę powstała pewna ilość zapisów, których zbiór i wybór zatytułowany Cztery teksty byl publikowany w Nowym Bezpretensjonalnym Piśmie Świętym. Tekst liczy około 10 stron. Pojawiają się w nim motywy ryby, akrobaty, kuli i kwadratu, Janusa o dwóch twarzach. Są fragmenty nostalgiczne, jak jeden z tekstów Antoniego Halora: "To jedno z najpiękniejszych wspomnień dzieciństwa. Wystarczyło otworzyć okno na podwórze, żeby zobaczyć akrobatę w kącie pod chlewami i gołębnikami, tam gdzie nie dochodziło upalne światło południa, rozkladał codziennie o tej samej godzinie dywanik, który zabierał żonie sprzed łóżka. Ponieważ mieszkali pod nami, zawsze słyszałem jej złe krzyki. Ze swego punktu widzenia miała rację. Dywanik po każdym ćwiczeniu akrobaty stawał się coraz brudniejszy i wieczorami musiala go trzepać, żeby nadawał się do położenia i postawienia na nim nóg. Akrobata przyjmował jej kłótliwe słowa ze spokojem i zawsze z tym samym uśmiechem, w którym było tyle bezinteresownej dobroci,że nawet ona na chwilę milkła,wycierając w zakłopotaniu suche przecież ręce w zapaskę, w której chodziła przez cały rok. Przebierał się na podwórku. Pod koszulą i kalesonami miał trykot w czarno-czerwone poprzeczne paski, właściwie były to tylko spodnie z trykotu, piersi miał nagie, pokryte rzadkim włosiem tworzącym regularny trójkąt. Mogłem to dostrzec z okna nawet nie wychodząc z domu. Matka niechętnie puszczała mnie samego i ten widok z okna, musiał mi wystarczyć szczególnie wtedy, gdy zakaz wyjścia ku uldze mamy uzasadniony był jakimś moim przewinieniem. Akrobata chodził na rękach, wiązał się w niesamowite węzły, z których ze wszystkich stron wystawały wężowymi odnóżami jego ręce,stopy. Chciałem wybiec i zagrać mu melodię, w rytm której jego ewolucje stały by się jeszcze bardziej płynne".

"PRACOWNIA PRZY PIASTOWSKIEJ" - Krzysztof Lewandowski

2010-01-15T08:16:00.000-08:00

Pracownia jest miejscem atrakcji, uroków i niespodzianek. Zwłaszcza dla artystów i intelektualistów, którzy sami uważają się za atrakcję, więc z wyszukaną wybrednością poddają się urokom innych artystów.

Znam Pracownię od 35 lat i jej atrakcję wiążę z atraktorem, genius loci, centralnym punktem tej niezwykłej czasoprzestrzeni zdarzeń inicjacyjnych. To wokół tego punktu grawitują trajektorie indywidualnych świadomości odwiedzających Pracownię artystów, pisarzy, filozofów, ascetów, naukowców i świętych. Okręcają się one, niczym wąż Ouroburos, wokół czegoś nie do końca jasnego, co jednak działa jak magnes. Także zbiorowa świadomość ugina się tutaj pod naporem masy oczywistości sprzecznych z logiką. Buddyzm w katolickiej Polsce? To jedna z takich zbiorowych sprzeczności zaistniałych w tym miejscu.

Urokiem Pracowni jest utrzymywany w niej kult umysłu otwartego na nowość widzenia, na ilumiację, na zaprzeczanie sobie sprzed sekundy. W istocie jest to kult kobiety i nieoczywistości, którą kobiecość wyróżnia się w świecie binarnej nudy. Stąd w Pracowni spotkasz cień powabu Eris praktycznie wszędzie, w obrazach będących pojazdami w zaświaty kobiecej nieoznaczoności, w drogich albumach malarstwa eksponującego kobiecą abinarność i jej otwarcie na element twórczy i niszczący zarazem, czy w instalacjach rozsianych po całej pracowni, konstatowanych w zaskakujących miejscach, które choćby na krótko zapewniają transgresję codziennej, męskiej tożsamości.

Niespodziewane jest chyba najwłaściwszym określeniem tego, co się tutaj wydarza. W latach sześćdziesiątych były to happeningi zbijające z pantałyku komunistycznych cenzorów. W latach siedemdziesiatych Pracownia gościła psychedeliczne malarstwo dyskutujące zażarcie z duchowością paradoksu ucieleśnionego w ascetycznej praktyce zen. Lata osiemdziesiąte Pracowni to jej okres odosobnienia, znany z praktyk magicznych i szamańskich jako czas wzbierania, dojrzewania szamana-maga. Jego efektem jest obecna, okultystyczna synteza sztuk i rodzaj mistrzostwa, jakim Pracownia promieniuje na zewnątrz.

Zbierają się tutaj umysły zakochane w niespodziankach, które zsyła Izyda, umysły wyrosłe z tradycji Grotowskiego, Ginsberga, Kantora, Buddy, Huxleya, Crowleya i Bellmera, w istocie wszelkie umysły wyzwolone z okowów dogmatu.

Te umysły uczniów czarnoksiężnika wciąż - niczym ciekawskie kobiecości węże - zataczają tu kręgi wokół czegoś nieuchwytnego, a obecnego niemal namacalnie. Pracownia promieniuje mocą czakramu ich Ziemi, ziemi swobodnego konfrontowania twórczego myślokształtu z biorczym, kobiecym rezonansem. Doprawdy, rzadka to osobliwość czasoprzestrzeni sztuki.

Krzysztof Lewandowski

KALENDARIUM CIĄG DALSZY

2010-01-13T10:39:00.000-08:00

17 CZERWCA 1968.ENCYKLOPEDIA. Na Piastowskiej, po wzajemnej wymianie czarnych kart, po naleganiach na Zygmunta, aby przyrządził herbatę, co ku swemu zadowoleniu uczynił, zebrani wkraczają w Marzenia Senne, temat wieczoru, którego Konduktorem jest Stuchlik. Na wstępie sygnalizuje wzrost zainteresowania tematyką marzenia sennego. Przerywają mu żywiołowe dowcipy Antoniego i Andrzeja. Antoni ponadto kluczy i upiera się; mąci. Urszula parska śmiechem. Związek snu, marzeń sennych ze zdrowiem. Sens snów u ludów pierwotnych. Egzemplifikacje: Brazylia, Malaje, Czuang-tsy. Funkcje snu: sen jako realizator pragnień, jako kompensacja, jako zespół zapewniający bezpieczeństwo poprzez możliwość korzystania z niewyczerpanych zasobów energii psychicznej. Sen jako sprawdzian moralny wartości człowieka w społeczeństwach pierwotnych. Kończąc, Zygmunt oświadcza, że lubi swoje sny(podobnie jak Nietzshe). Następuje dyskusja miejscami merytoryczna, dopóki nie ulegnie aberracji na temat racji.
Na zakończenie Stuchlik odczytał swój krótki zapis,który później, w latach następnych stał się kultowym tekstem Kręgu Oneiron:"Trzymałeś już z pewnością w rękach własne oczy. Oglądałeś je zafascynowany ich błyskiem i nigdy jeszcze nie czułeś tak jak w tej chwili niezbędności tego organu. Niemniej doświadczyłeś jedynie ich zewnętrznego wyglądu - wewnątrz pozostały niepoznane. A jednak nie były ci obce i z ulgą włożyłeś je nienaruszone w ich naturalne łożysko, gdyby nie pewne odkształcenia - skutek niezwykłych warunków, w jakich się znalazły: oto widzisz je zwiędłe i pomarszczone jak przebita powłoka pęcherza. pozostałeś pomimo tego obojętnym obserwatorem, a zniszczenie twojej własności nie sprawia Ci spodziewanego bólu. Uświadamiasz sobie bowiem, że procz wzroku, który wcale nie utracił widzenia, zyskałeś jeszcze widzące ręce. Nigdy dotąd nie przeżyłeś tak doskonałej radości".

DOKUMENTACJA FOTO. 1975 - 1977

2010-01-12T12:58:00.000-08:00

OPIS ZDJĘĆ.(od dołu) Foto nr.1.Piastowska 1975. Uczestnicy pierwszego sessin. Foto nr.2. Kamieńczyk.1977. Foto nr.3.(od lewej) Janusz Korbel, Zenson Gifford, Philipe Kapleau, Borys z Pragi, Włodzimierz Nowak (obecnie Nyogen Nowak)

SERPENTYNY

2010-01-12T11:53:00.000-08:00

Fragment tekstu " Serpentyny ", autorstwa Andrzeja Urbanowicza.
Tekst pochodzi z publikacji BWA Katowice " Katowicki Underground Artystyczny po 1953 roku "

..Nadchodził czas, w którym coraz bardziej angażowałem się w buddyzm i praktykę zazen. Te zainteresowania miały już swoją kilkuletnią historię. Iskra rozniecająca zen napłynęła od Henryka
Wańka. Być może ta iskra by zgasła, gdyby nie trafiła na tak łatwopalny materiał, jakim byłem. Przyczyniłem się do tego że w drugiej połowie lat siedemdziesiątych ruch buddyjski w Polsce liczył już kilkaset osób. Nie wszystkie były związane z grupą, którą prowadziłem, ale niemal wszystkie otarły się o Piastowską i o materiały nielegalnie przez nas powielane i rozprowadzane. To nie najgorzej.
Jeszcze w latach sześćdziesiątych byliśmy, szczególnie Urszula, Henryk i Ja dość oczytani w literaturze okultyzmu, mistyki, magii i religii niechrześcijańskich. Każdy specjalizowal się w jakiejś dziedzinie. Urszula zgłębiała głównie mistykę indyjską i bliskowschodnią, a także C.G.Junga, ja ezoterykę zachodnią a Henryk - tradycje tybetańską i chińską. Było też wiele lektur wspólnych. Mogliśmy się uważać za ekspertów w tych różnych dziedzinach, oczywiście na miarę tamtych lat i ogólnej nieznajomości tych tematów w środkowym PRL-u. Nie to jednak było naszym celem, podobnie jak nie zamierzaliśmy sprowadzać sztuki do ilustracji naszej teoretycznej wiedzy. Owszem przepełniało nas pragnienie wejścia w Huxleyowskie Bramy Percepcji.
Z lektur wynikało niedwuznacznie, że teoretyczne, intelektualne rozumienie może być ca najwyżej wstępem na tej ścieżce, którą pragnęliśmy podążać. Konieczne jest podjęcie pewnych praktyk z ciałem i umysłem a więc taka czy inna joga. Dla właściwego postępu i rozwoju kluczowe jest spotkanie mistrza, który pokieruje jeszcze na wpółślepym uczniem. Tylko, jak kogoś takiego zdobyć w kraju wszechobecnej kontroli, z którego skutecznie wyganiano wszelkie ślady "idealistycznych ideologii"?
Któregoś dnia - pewnie był to 1967 lub 1968 rok - Henryk przyniósł sympatycznie wyglądający paperback The Three Pillars of Zen, przesyłkę od przyjaciela z Kaliforni. Czytaliśmy z uwagą i rosnącym zainteresowaniem. Ta książka ofiarowywała szansę , której nam brakowało. Mówiła jak praktykować zazen, jak ustawić ciało, co czynić z umysłem. Nadszedł moment kiedy nie było już wymówki, trzeba było siąść w zazen. Tak się zaczęło.Krzyżowanie nóg, prostowanie kręgosłupa. Ból, powoli ustępujący poczuciu wygody. Z początku nie siadywałem w zazen regularnie, ale właśnie ta nieregularność przekonała mnie do tej praktyki najbardziej, ponieważ zauważałem korzystne różnice. Wiele już tu wspomniałem co działo się w naszym życiu na przełomie lat 60./70. Prócz działań wspólnych z Henrykiem, z kręgiem Oneiron, przyjaźni ze Zdzisławem Beksińskim, kontaktami LSD w Warszawie i z wieloma ważnymi dla mnie ludźmi, również wegetarianizm, różnego rodzaju imprezy, zjazdy, happeningi, konferencje i wydawnictwa. To było tło z którego wyłoniły się początki ruchu buddyjskiego. W tym pomieszaniu różnych lektur, praktyki zazen, działalności artystycznej, doświadczeń psychedelicznych, ale także wspólnego spotykania się aby posłuchać hipnotyzujacych improwizacji Marka Leszczyńskiego, czasem wspólnie muzykować, napić się wódki i porozmawiać, pojawiła się myśl, aby raz w miesiącu lub tygodniu spotykać się na wspólne siedzenie.
Spotkania odbywały się w różnych miejscach ale najczęściej u nas, na Piastowskiej. Zrazu nieformalnym liderem naszej grupy był Henryk, później niemal niezauważalnie wycofał się. Może potrzebował samotności, może zaczęło mu to ciążyć, dość, że na spotkaniach pojawiał się coraz rzadziej. Czasem przekazywał pewne wskazówki lub fragmenty nauk Katsuki Sekidy. Mogło to jakoś umrzeć śmiercią naturalną. Ludzie jednak nadal chcieli się spotykać i spotykali się. Ponieważ te wspólne siedzenia były dla mnie istotną wartością, chcąc nie chcąc przypadła mi rola spiritus movens. Kiedyś, znacznie wczesniej, zaprosiłem do naszej pracowni mniejwiecej pietnastoosobową grupę ludzi z Polski i ze Śląska, zaprzyjaźnionych i, jak się wydawało, zainteresowanych buddyzmem oraz rozwojem duchowym. Zaproponowałem wtedy zawiazanie bardziej formalnej grupy. Wiele osób było wręcz przerażonych taka perspektywą. Byli przekonani, że niemal natychmiast zostaniemy namierzeni przez SB i że będą kłopoty. Teraz ludzie zdawali się tym nie przejmować. trochę sama z siebie narodziła się grupa siedzących w zazen. Z pewnością nie wszyscy czuli związek z buddyzmem, niektórzy byli katolikami, chociaż odczuwającymi wartości praktyki.
Coraz bardziej dojmujący stawał się brak kogoś doświadczonego, kto mógłby prowadzić nas przez meandry początków praktyki, innymi słowy - mistrza. Na wiosnę 1974 roku napisaliśmy do pana Kapleau do Rochester Zen Zenter, a latem tegoż roku postanowiłem urządzić na Kamieńczyku pod Kielcami pięciodniowe zazen grupowe. Wzięło w nim udział jedenaście osób łącznie z Urszulą i mną.
Chwile po zakończeniu tego spotkania opisał Krzysztof Lewandowski w Przełęczy Kontrkultury. Trzy dni później nadeszła odpowiedź Kapleau, dająca nadzieję na jego przyjazd w roku przyszłym. Wydawało nam się,że chwytamy boga za nogi i obiecaliśmy sobie zrobić wszystko, aby ten przyjazd nastąpił.
Gdy w końcu lata wróciliśmy na Piastowską, naszą pracownię zaczęliśmy przekształcać w zendo. Ponieważ chcieliśmy skłonić Kapleau do poświęcenia nam więcej czasu, zamierzaliśmy rozszerzyć i tak już dość liczną grupę. Od początku roku 1975 co miesiąc organizowaliśmy dla początkujących warsztaty. Do czasu przybycia Kapleau przewinęła się przez nie ponad setka osób. Później nastąpił jego przyjazd i początkowo - jak się wydawało - rozkwit pierwszej grupy wyznaniowej. Z tym przyjazdem wiązały się wielkie emocje i nadzieje kilkudziesięciu osób. Nie opiszę tu wszystkich ówczesnych spraw i wydarzeń. Łączą się z nimi specjalistyczne problemy buddyjskie, a także całe spektrum zagadnień etycznych.
W połowie roku 1978 przeniosłem się do Warszawy. Z początkiem grudnia odpłynąłem kontenerowcem "Kalinowski" do Stanów Zjednoczonych. Ale to już zupełnie inna bajka. Tym wspomnieniom okresu od lat pięćdziesiątych aż do wyjazdu z Polski nadałem tytuł Serpentyny, ponieważ słowo to opisuje górska drogę z ostrymi zakrętami, których mi przecież nie brakowało. Jednocześnie to nazwa papierowych wstążek, a takich podczas omawianego okresu też rozrzuciłem jakąś ilość. Również nie bez znaczenia jest okoliczność, że w słowie tym ukryty jest wąż, przyciągający moją uwagę od lat.

CZARNE KARTY/ENCYKLOPEDIA

2010-01-10T12:00:00.001-08:00

KALENDARIUM CIĄG DALSZY

2010-01-10T08:12:00.000-08:00

19 LUTY 1968.ENCYKLOPEDIA. Spór o formę w Leksykonie. Propozycja współczesnej akomodacji sennika egipskiego. Ból zęba Antoniego, który mimo to rozprawia szeroko o Commedia dell' Arte i proponuje inny(niż przyjęty na ostatnim spotkaniu)podział ról między uczestnikami: Rozpoczyna się sympozjum O samobójstwach."Kto i po co czyni to?"pyta Antoni.Henryk przedstawia apologię O samobójstwie. Ożywiona dyskusja.

4 MARCA 1968.ENCYKLOPEDIA. Na Piastowskiej da Sera di Commedia dell'Arte. Porządek zanotowany przez Henryka był następujący: 1.Spektakl właściwy,2.Rupiecie,3.Fotosy charakterystyczne,4.Dialogi o moralności,5.Dialogi o Bogu,6.Świt,7.Rozejście się.
Urszula przygotowała materiały na spotkanie następne.

16 KWIETNIA 1968.ENCYKLOPEDIA. Miłym gościem na Piastowskiej jest Paja Borkowska, przyjaciółka Henryka, który wspomni o niej w swoim LEXICONIE w roku 1973 na planszy Kamień. Po narzekaniu na opieszałą wymianę Czarnych Kart, zebrani dochodzą do GÓRY, która jest tematem wieczoru. Pokazane zostają rysunki. Eksplikacje i dyskusje. Wypowiedzi. Antoni: O szklanych górach, Andrzej: O wschodzeniu i zstępowaniu, Henryk: góra i wschodzenie w buddyzmie.

"NIE WIADOMO:6 dziś LUB 13 MAJA 1968.ENCYKLOPEDIA. Którykolwiek z tych dwu dni byłby dzisiaj, Antoniego nie ma. Nie było go też poprzedniego poniedziałku, podobnie jak Henryka. Zatem dziś: Urszula,Andrzej,Zygmunt i Henryk. Każda z osób z wyjątkiem piszącego treść niniejszą ma do spełnienia 5 warunków(dopisanie końca historyjki; ilustracja jakiegoś szczegółu historii; opowieść z autopsji; zapis dowolnego wyrazu oraz utrzymanie mistyfikacji).Ostatnim akordem będzie nałożenie na piszącego warunków do spełnienia" - zapisał w kronice Henryk na początku spotkania. On też jest jego pomysłodawcą i dyrygentem. W pierwszej części wieczoru realizacja zadań postawionych przez Henryka. Po ich wypełnieniu, zadania przedstawione Henrykowi przez obecnych. Długa dyskusja o tym, co naturalne i nienaturalne w perspektywie nieodwracalnej śmierci. Henryk prosi o pomoc w kompletowaniu informacji o 37. Po Północy(dnia 14 maja h.0.50)sformulowano list do Antoniego, wzywający do stawienia się w czerwcu.

DOKUMENTACJA ZDJĘCIOWA KRONIKI ONEIRONU

2010-01-09T15:07:00.000-08:00

KALENDARIUM NAJWAŻNIEJSZYCH WYDARZEŃ

2010-01-09T12:06:00.000-08:00

*PIERWSZE TYGODNIE 1960.Na początku roku Urszula Broll i Andrzej Urbanowicz wprowadzają się do pracowni:"Spośród różnych miejsc wybraliśmy strych przy Piastowskiej, o której malo kto wtedy słyszał. Niemal o rzut kamieniem od Rynku, środek Katowic, a jednocześnie(wówczas)ich koniec.Piastowska była zabudowana tylko z jednej strony. Tu właściwie,imponującym rogowym budynkiem, z demonicznymi sowami nad wejściem, kończyło się miasto, przynajmniej śródmieście"(A.U.,Urszula Broll, BWA 2005)

*1965.Na Piastowskiej Początki domu wydawniczego. Urszula Broll i Andrzej Urbanowicz rozpoczynają działalność informacyjną, kontynuowaną w latach następnych. Ich zainteresowania skupiają się na obszarze kultury i religii, dotyczą pozycji, które nie mogą liczyć na oficjalne wydanie. Książki przepisywano na maszynie i udostępniano zainteresowanym. Także przekłady własne, również Jerzego Prokopiuka i Tadeusza Sławka oraz wielu innych osób. Były to pozycje związane z C.G.Jungiem, dotyczące alchemii(m.in.pierwszy polski przekład Kowale i Alchemicy Mircea Eliade), D.T.Suzuki, Sutra wei Langa, Tybetańska Księga Zmarłych, Tao Te King, G.R.Hocke Świat jako labirynt i Manieryzm w literaturze, Droga Białych Obłoków Lamy Anagariki Govindy, El Circulo Hermetico Miguella Serrano(o Hermanie Hesse i C.G.Jungu)i inne.Ten okres trwał do 1973.

*23 GRUDNIA 1967.ENCYKLOPEDIA.W dzień przesilenia na Piastowskiej zebrali się Urszula Broll, Antoni Halor, Henryk Waniek, Zygmunt Stuhlik i Andrzej Urbanowicz, który zaproponował stworzenie wspólnej pseudo - ENCYKLOPEDII. Podłożem mialo być trzydzieści kwadratowych kart(70x70 cm)zamalowanego na czarno bristolu.Trzydzieści, ponieważ tyle właśnie musi się znaleźć w polskiej encyklopedii(łącznie z ś,ź,ż,ć,ł,ó). Na poszczególnych kartach każda z osób przynajmniej raz(albo więcej)pozostawi swój "ślad", którym może być rysunek, malunek lub napis pozostający w relacji do odpowiadającej karcie litery alfabetu.Innych ograniczeń nie ma. Każdy wybiera przedmiot swego zapisu, pamiętając aby pozostawić nieco miejsca innym. Całość w czerni i bieli, z uzupelniajacymi dodatkami srebra i złota. Pierwszy zapis w kronice (która w dalszej części jest kroniką spotkań,jakie odbyły się na Piastowskiej), jest lakoniczny i pokazuje wyniki losowania, jakie przeprowadzili pomiędzy sobą obecni.

*15 STYCZEŃ 1968.ENCYKLOPEDIA.W pracowni na Piastowskiej odbyło się drugie spotkanie pięciu encyklopedytów.Przyjęto miesięczny cykl spotkań, ustalono ich schemat i osoby odpowiedzialne za poszczególne terminy, a także sformułowano propozycje wspólnych działań eksperymentalnych. Prowadzenie kroniki powierzono Henrykowi, który okolo 22.50 zanotowal: "Wichura pośpiechu rozwiewa obecnych".

12 LUTY 1968.ENCYKLOPEDIA.Trzecie spotkanie twórców Czarnych Kart, następuje wymiana. Antoni przesyła projekt scenariusza o samobójstwie "Przejście na drugą stronę". Rozmowa o postaci bohatera i sekwencji finalnej. Pada propozycja(i zostaje przyjęta), aby następne spotkanie za tydzień zatytułować O samobójstwach. W kontynuacji Antoni przedstawia scenariusz filmu animowanego Muzeum - w czasie lektury śmiechy aprobaty - i kończąc, nawiązuje do Pisma Boga Borgesa. Andrzej opowiada sen o rozdwojonym fallusie. Pokazuje rysunki. Antoniemu powierzono przygotowanie czegoś o "Commedia dell Arte". Zygmunt przedstawia "styczniowe zdarzenia pod Górą" - spotkanie z gnomem. .C.D.N.

Miejsce śnienia

2010-01-07T08:31:00.000-08:00

"To, co nie przewidywalne i to co «nie do uwierzenia», także należy do tego świata. Jedynie wtedy życie jest pełne.”

Carl Gustav Jung (1961)31

Katowicka pracownia Broll i Urbanowicza zmienia się w studio, w którym coraz częściej bywają twórcy o zbliżonych postawach: Antoni Halor, Zygmunt Stuchlik, Henryk Waniek. Towarzyskie spotkania pięciorga przyjaciół szybko przekształcają się w seminaria naukowe, gdzie rozszerzaniu wiedzy o sztuce, historii, filozofii i religii, starożytnej i średniowiecznej, towarzyszą dyskusje o magii, okultyzmie, gnozie. Z coraz większym zainteresowaniem przywoływano taoizm, zen, tantrę. Rozważano modyfikowanie oznaczeń w oparciu o „przemianę struktury wewnętrznej” Junga. W pracowni gościli często teoretycy sztuki, poeci, filozofowie m.in.: Jerzy Illg, Andrzej Kostołowski, Ryszard Krynicki, Jarosław Markiewicz, Jerzy Prokopiuk, Tadeusz Sławek, Mariusz Tchorek i wielu artystów śląskich. „Trudno byłoby wyliczyć – pisał Waniek – katowickie inicjatywy artystyczne, które w latach `60 miały miejsce poza estradą kontrolowaną przez system polityczny – pokątne wystawy, pół-prywatne wieczory literackie, efemeryczne działania teatralne, nieocenzurowane pokazy filmowe, koncerty dla wtajemniczonych. Nie pozostał po nich ślad trwalszy niż prywatna pamięć, cząstkowa i śmiertelna. Ich inspiratorzy i uczestnicy rozproszyli się po świecie. Wszystko to balansowało na granicy legalności (w sensie ówczesnych praw) bez oficjalnej dotacji i protekcji władzy”.32

W drugiej połowie lat sześćdziesiątych, strych przy ulicy Piastowskiej, bo tak przez wiele lat określano przestrzeń dla sztuki jaką powołali do życia młodzi twórcy, przeradza się w laboratorium doświadczeń wizualnych i mentalnych, obszar swobodnej wymiany poglądów, odkrywania własnych marzeń i hipostaz. Było to miejsce szczególne, otwarte dla działań osobistych. Dla sztuki wynikającej z ukrywanych dotychczas doznań, prywatnych odczuć, wymagających odmiennego spojrzenia, zupełnie z bliska, od wewnątrz, od środka, niemal telepatycznie wnikającej w atmosferę intymnej osobowości, zmysłowo i intelektualnie. W czasie spotkań artyści do doraźnych celów przyjmowali różne określenia wspólnej działalności. Stuchlik nazywał przyjaciół „Mistrzami sztuk wyzwolonych”, Urbanowicz „Ligą Spostrzeżeń Duchowych (LSD)”, czasowo istniał jeszcze „Tantrycki Ośrodek Naukowy (TAON)”, Waniek zaproponował grecką nazwę Oneiron (śnialnia), która została przyjęta jako nazwa grupy.33 W grudniu 1967 roku, tuż przed wigilią, artyści rozpoczynają kreślić zapis Tajnej Kroniki Grupy Pięciu Osób.34 „Niezadowoleni ze społecznego stanu rzeczy, skłóceni z rzeczywistością, poszukujący ucieczki od jałowości myślowej i artystycznej – wspomina Waniek – czuliśmy się dobrze między sobą w tym prywatnym azylu”.35 Odbywające się raz w miesiącu wieczorne, a często nocne dyskusje, były wynikiem wcześniej przygotowywanych zagadnień odnoszących się do filozofii lub psychologii sztuki, a czasem wymykały się z pierwotnych ustaleń. Omawiano istotę podświadomego wywoływania marzeń sennych. Badano możliwości kreowania postaci, w improwizowanych spektaklach, w stylu komedii dell'arte.

fragment tekstu "Urszula Broll i Grupa St – 53"
autor: Janusz Zagrodzki(http://www.2b.art.pl/index.php?LANG=pl&struct=9_4&art_ID=204)